Bỏ qua Lệnh Ruy-băng
Bỏ qua nội dung chính

Khoa học công nghệ đã đóng góp tích cực trong xây dựng nông thôn mới


TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy, Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và PTNT) phát biểu tại buổi tọa đàm

Ngày 19/9/2022, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tổ chức Tọa đàm “Phát huy vai trò của khoa học công nghệ trong xây dựng nông thôn mới”.

Chủ trì tọa đàm: TS. Ngô Trường Sơn, Chánh Văn phòng Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương; GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh, Chủ nhiệm Chương trình Khoa học và Công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới; TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy, Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường. Tham dự tọa đàm có: đại diện các Bộ, ban ngành Trung ương, địa phương; đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT, các nhà khoa học, chuyên gia các lĩnh vực và một số doanh nghiệp, người dân đã tham gia thực hiện nhiệm vụ thuộc Chương trình Khoa học và Công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020.

Tại buổi tọa đàm, một số kết quả chính đã được tổng kết tại báo cáo đề dẫn của Ban chủ nhiệm Chương trình, như: các sản phẩm của Chương trình cơ bản đã đáp ứng khung nội dung đề ra với 155 nhiệm vụ, trong đó 15 đề tài nghiên cứu hoàn thiện cơ sở lý luận của mô hình nông thôn mới; 26 đề tài nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách; 45 đề tài nghiên cứu giải pháp khoa học công nghệ xây dựng nông thôn mới; 66 đề tài, dự án xây dựng mô hình nông thôn mới; 3 đề tài trực tiếp về nâng cao nhận thức và trình độ ứng dụng khoa học và công nghệ của nông dân. Nhiều nhiệm vụ của Chương trình như: giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số; kết nối hài hòa nông thôn - đô thị; hay thúc đẩy tái cơ cấu ngành, liên kết chuỗi bền vững; sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; phát triển đời sống văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, tôn tạo cảnh quan và không gian sống ở nông thôn…là  những nhiệm vụ cấp thiết và trọng tâm phục vụ trực tiếp các mục tiêu của Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Đặc biệt, Chương trình đã triển khai nhóm nhiệm vụ qua đó xây dựng được nhiều mô hình ứng dụng khoa học công nghệ góp phần thúc đẩy xây dựng nông thôn mới, chỉ tính riêng 22 dự án được nghiệm thu đã có 159 mô hình sản xuất được chuyển giao, tạo ra 198 mô hình ở hầu hết các lĩnh vực kinh tế nông nghiệp, nông thôn, phát triển văn hóa, quản lý xã hội, bảo vệ môi trường. Các mô hình đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả kinh tế nông nghiệp. Trong đó, đã có trên 200 quy trình và giải pháp công nghệ, 1.735 công trình kỹ thuật, máy móc, thiết bị được chuyển giao… Nhờ những kết quả này đã tác động tới tái cơ cấu cây trồng, tăng thu nhập cho người dân, thay đổi thói quen sử dụng vật tư, nguyên liệu đầu vào, nâng cao trình độ cho nông dân...

Theo bà Vũ Thị Vân Phượng, Công ty Cổ phần VietRAP đầu tư thương mại - là đơn vị trực tiếp hưởng thụ từ các dự án của Chương trình, khi tham gia vào các dự án, thu nhập của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số tăng thêm 30% so với sản xuất truyền thống, hình thành hệ thống khép kín trong sản xuất nông nghiệp từ trồng trọt đến chăm sóc, chế biến và tiêu thụ cây dược liệu. Kết quả đạt được đã từng bước giải quyết vấn đề an toàn dược liệu, giảm thiểu sử dụng phân bón và thuốc hóa học, góp phần giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước, môi trường sinh thái…

TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy, Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và PTNT) cho rằng trong giai đoạn vừa qua Chương trình đã đạt được nhiều kết quả, ứng dụng vào thực tiễn, mang lại giá trị bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường, tuy nhiên để triển khai Chương trình giai đoạn 2021 - 2025 hiệu quả hơn cần có sự gắn kết chặt chẽ với các Chương trình khoa học và công nghệ cấp Quốc gia, cấp Bộ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt để đảm bảo tính kế thừa và chuyển giao, nhân rộng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, phục vụ trực tiếp mục tiêu của Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định số 263/QĐ - TTg ngày 22/02/2022.

Cũng trong khuôn khổ buổi tọa đàm, một số bài học kinh nghiệm khi thực hiện đề tài, dự án đã được trao đổi, thảo luận như: cần có cơ chế liên kết liên ngành với nhiều lĩnh vực để giải quyết các vấn đề; lồng ghép hoạt động, tiếp nhận kết quả nghiên cứu các chương trình khác; gắn kết chặt chẽ kết quả nghiên cứu lý luận với ứng dụng thực tiễn trên các địa bàn cụ thể; gắn việc triển khai các đề tài, dự án với cộng đồng nông thôn. Đặc biệt, cần ưu tiên xây dựng, nhân rộng và lan tỏa các mô hình đã thực hiện thành công, lấy nhu cầu thực tiễn làm thước đo hiệu quả của nhiệm vụ.

Toàn cảnh buổi tọa đàm

Tổng kết buổi tọa đàm, TS. Ngô Trường Sơn, Chánh Văn phòng Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương cho biết, Chương trình khoa học công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 923/QĐ - TTg ngày 02/8/2022 sẽ tập trung vào 3 mục tiêu đó là:

+ Tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất cơ chế, chính sách hỗ trợ thực hiện hiệu quả Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới.

+ Đề xuất được các giải pháp khoa học, công nghệ phục vụ phát triển nền nông nghiệp có trách nhiệm theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp thông minh ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống giảm nhẹ thiên tai; giải pháp tổng hợp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, bảo vệ môi trường và cảnh quan nông thôn; giải pháp quản trị và kết nối các cộng đồng cư dân gắn với cải thiện dịch vụ công và cải cách hành chính trong nông thôn.

+ Xây dựng và nhân rộng được các mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn phù hợp với điều kiện đặc thù, phát huy được thế mạnh của từng địa phương, vùng, miền (đặc biệt là tại các vùng khó khăn, vùng biên giới, vùng núi, vùng bãi ngang ven biển và hải đảo chưa đạt chuẩn nông thôn mới) trên cơ sở ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, thúc đẩy liên kết sản xuất và phát triển thị trường theo chuỗi giá trị nhóm sản phẩm chủ lực quốc gia, sản phẩm cấp tỉnh và sản phẩm đặc thù địa phương.

Khánh Quyên