Bỏ qua Lệnh Ruy-băng
Bỏ qua nội dung chính

Một số nội dung vướng mắc cần sửa đổi, bổ sung về dịch vụ môi trường rừng


Thảo luận, góp ý về thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng theo Nghị định số 156/2018/NĐ-CP tại Lai Châu. Ảnh: Nguyễn Bình

Nghị định 156/2018/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2019 là cơ sở để triển khai thực thi hiệu quả Luật Lâm nghiệp nói chung và cụ thể hóa các chính sách về dịch vụ môi trường rừng nói riêng trong thời gian qua. Thực tiễn cho thấy, Nghị định 156/2018/NĐ-CP đã tạo chuyển biến quan trọng trong phát triển lâm nghiệp, đóng góp tích cực vào việc quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, bảo vệ môi trường sinh thái, ứng phó với biến đổi khí hậu; góp phần nâng cao thu nhập cho người dân vùng trung du và miền núi. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm thực hiện dịch vụ chi trả môi trường rừng theo Nghị định 156/2018/NĐ-CP đã phát sinh những khó khăn, bất cập trong quá trình thực thi chính sách như chưa có danh mục các cơ sở sản xuất công nghiệp sử dụng nguồn nước từ rừng; phạm vi ảnh hưởng để xác định các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí bên ngoài khu rừng phải trả tiền dịch vụ môi trường rừng; quy định chi trả trực tiếp đối với hai loại hình dịch vụ (kinh doanh du lịch, nuôi trồng thủy sản) các địa phương đã gặp khó khăn do không hoặc khó xác định được đối tượng được chi trả trực tiếp; chưa quy định cụ thể về chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các bon của rừng; quy định điều phối tiền dịch vụ trong lưu vực liên tỉnh chưa hợp lý...

Mặt khác, kể từ sau khi Nghị định 156/2018/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, hệ thống pháp luật chung đã có nhiều thay đổi, cụ thể Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 (Điều 138) quy định dịch vụ môi trường rừng, trong đó có dịch vụ hấp thụ và lưu giữ cácbon của rừng là một trong 4 loại hình của hệ sinh thái tự nhiên được chi trả dịch vụ theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp. Việt Nam tham gia ký Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, trong đó Việt Nam có thể trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải cho các quốc gia khác; tuy nhiên cho đến nay chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào quy định cụ thể về dịch vụ này.

Từ những lý do nêu trên đặt ra vấn đề cần sửa đổi, bổ sung một số nội dung vướng mắc, bất cập về dịch vụ môi trường rừng nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn và thông lệ quốc tế, đồng thời tạo cơ sở pháp lý triển khai đối với loại dịch vụ môi trường rừng mới.

Trước đó, Thỏa thuận chi trả giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ (ERPA) đã được ký kết ngày 22/10/2020 giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Ngân hàng Thế giới (WB) với tư cách là cơ quan được Quỹ Đối tác Carbon trong lâm nghiệp (FCPF) ủy thác với tổng số tiền là 51,5 triệu USD. Ngay sau khi ERPA được ký kết, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ về thí điểm chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và quản lý tài chính ERPA tại 6 tỉnh vùng Bắc Trung bộ và đã hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định trình Chính phủ xem xét ban hành. Song việc chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các bon của rừng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài thông qua chuyển nhượng kết quả giảm phát thải cho đến nay chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào quy định cụ thể về dịch vụ này như trên đã nêu. Do vậy, hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang tiếp tục phối hợp với cơ quan, đơn vị có liên quan tiếp thu giải trình, bổ sung một số nội dung để trình Chính phủ xem xét ban hành.

NH